Cobouw 25 september 2010 door Ad Tissink
Op de No-dig dag in Harderwijk presenteerden onderzoeksinstituut KWR en booraannemer Visser & Smit Hanab de bevindingen van de proef. Begin dit jaar slaagden ze erin een horizontale put te boren, waaraan volop water onttrokken kan worden. Om dat te bereiken moeten nogal wat tegenstellingen worden overwonnen, legde Gijsbert Cirkel van KWR Watercycle Research Institute uit. Zo moet een buis voor een waterbron zo open mogelijk zijn, maar betekent elke opening dat er wordt ingeboet aan de treksterkte. “Tegelijkertijd wil je dat de steunvloeistof tijdens het boren het gat goed openhoudt, maar dat het toestromen van water niet wordt belemmerd, zodra de buis eenmaal op zijn plek ligt. Afbreekbare boorvloeistoffen brengen het gevaar met zich mee van bacteriegroei die het drinkwater verontreinigt.”
Na een aantal jaren van proefboringen hadden KWR, VSH en de andere partners van het project de tegenstellingen dit voorjaar overwonnen. Een boring over zo’n 150 meter werd uitgerust met vier verschillende filters van elk zo’n 10 meter lengte die goed water leverden. Ook slaagden de partners erin de buis te omstorten door grof zand in te blazen tijdens het trekken van de mantelbuis. Omstorten is nodig voor de filteropbouw en voorkomt dat de bron veel fijn zand naar boven brengt, wat voor problemen kan zorgen bij kleppen en pompen.
Modellen
De bron ligt momenteel te wachten op nieuw onderzoek diep onder een ongebruikt terrein van Waternet in Nieuwegein. Volgens Lukas Schoenmakers van VSH is het de bedoeling geohydrologische modellen over de onttrekking van water te toetsen. Er wordt immers op een heel andere manier water gewonnen dan met de gebruikelijke verticale putten. Eén horizontale put van 150 meter kan wel zes verticale putten vervangen. Dat levert grote voordelen op in de exploitatie.
Die voordelen kunnen ook worden benut bij koude-warmteopslag. Daar ontstaat steeds meer de noodzaak om collectief bodemwarmtewisselaars aan te leggen, omdat alle individueel aangeboorde bronnen elkaar beginnen te beïnvloeden. Vooral in stedelijke gebieden speelt dat. Je kunt ook onder gebouwen doorboren.
Een andere mogelijke toepassing is dijkstabilisatie. Bij de proef met de IJkdijk in Groningen bleek dat een drainagebuis onder in de dijk het bezwijken bij hoge waterstanden kan voorkomen of vertragen. Daar werd de buis tijdens de aanleg van de dijk aangebracht, maar volgens Schoenmakers maakt de ontwikkelde hddw-methode het mogelijk een drainagebuis in bestaande dijken aan te brengen zonder de dijk te beschadigen. Het lukte bovendien het bentoniet uit het boorgat te verdrijven, zodat waterschappen hun angst voor het boren onder dijken kunnen afwerpen. Andere nieuwe toepassingsgebieden voor de horizontaal geboorde bron zijn bodemsaneringen en infiltratie.